Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ψυχολόγου, ψυχοθεραπευτή, ψυχαναλυτή και ψυχίατρου;
Οι Ψυχίατροι είναι ιατροί με ειδικότητα στην ψυχιατρική και διαθέτουν κατ’ εξοχήν τη δυνατότητα να παρέχουν φαρμακευτική αγωγή. Παράλληλα μπορούν να κάνουν ψυχοθεραπεία, δηλαδή θεραπεία μέσα από το διάλογο με τον θεραπευόμενο. Ας έχουμε υπόψη πως η φαρμακευτική αγωγή αντιμετωπίζει κυρίως τα συμπτώματα και λιγότερο τις γενεσιουργές αιτίες. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την ψυχοθεραπεία, η οποία είναι δυνατόν να γίνεται παράλληλα με την φαρμακευτική αγωγή, εάν η τελευταία έχει κριθεί απαραίτητη για τη λειτουργικότητα του θεραπευομένου.
Οι Ψυχολόγοι είναι επαγγελματίες που μπορούν κατ’ εξοχήν να πραγματοποιούν ψυχοθεραπείες, δηλαδή θεραπείες μέσα από το διάλογο με τον θεραπευόμενο. Οι ψυχολόγοι δεν παρέχουν φαρμακευτική αγωγή, εάν δεν έχουν ακολουθήσει προηγουμένως περαιτέρω ειδικές σπουδές. Οι ψυχολόγοι που έχουν τη δυνατότητα αυτή ονομάζονται κλινικοί ψυχολόγοι.
Η Ψυχοθεραπεία συνιστά ένα από τα αντικείμενα εργασίας τόσο των ψυχολόγων όσο και των ψυχιάτρων, οι οποίοι, αφού ολοκληρώσουν τις ακαδημαϊκές σπουδές τους, συνεχίζουν την κατάρτισή τους στην ψυχοθεραπεία. Διάφοροι άλλοι επιτηδευματίες είναι δυνατόν να κάνουν ψυχοθεραπείες και να ονομάζονται απλά ψυχοθεραπευτές, αλλά οι πρακτικές τους είναι δυνατόν να κριθούν αμφιλεγόμενες.
Η Ψυχανάλυση συνιστά μία θεωρία της ψυχολογίας την οποία εισηγήθηκε ο Sigmund Freud και στην οποία βασίζεται η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία. Πρόκειται για μία θεραπεία βάθους, στο πλαίσιο της οποίας αναγνωρίζονται και αντιμετωπίζονται οι γενεσιουργές αιτίες των δυσκολιών που ταλανίζουν έναν άνθρωπο. Δεν στοχεύει δηλαδή απλά σε έναν κατευνασμό αρνητικών συναισθημάτων ή συμπτωμάτων που προκαλούνται από τις δυσκολίες αυτές. Ψυχαναλυτής μπορεί να γίνει με περαιτέρω εκπαίδευση, πέραν των πανεπιστημιακών σπουδών του, τόσο ένας ψυχολόγος, όσο και ένας ψυχίατρος.
Ποια είναι η διάρκεια και ποιο είναι το κόστος κάθε συνεδρίας;
Η ψυχοθεραπεία αφορά σε μία εξατομικευμένη διαδικασία αντιμετώπισης δυσκολιών και ψυχολογικών δυσχερειών και προσαρμόζεται στις ανάγκες του ενδιαφερόμενου. Τόσο η συχνότητα με την οποία διεξάγονται οι συνεδρίες, όσο και το πλαίσιο που διέπει τις συνεδρίες συζητιέται στην πρώτη συνεδρία, κατά την οποία διευκρινίζεται και το αίτημα του ενδιαφερομένου για ψυχοθεραπεία. Η πρώτη συνεδρία είναι αναγνωριστική και προσφέρεται δωρεάν. Οι συνεδρίες, τόσο οι διά ζώσης, όσο και οι εξ αποστάσεως διαρκούν σαράντα πέντε με πενήντα λεπτά.
Προκειμένου να έχουν όσο περισσότεροι άνθρωποι γίνεται πρόσβαση στην ψυχοθεραπεία, προσφέρεται χαμηλού κόστους θεραπεία διά ζώσης σε φοιτητές και ημιαπασχολούμενους. Επίσης προσφέρεται χαμηλού κόστους βραχεία ψυχοθεραπεία δώδεκα συνεδριών διά ζώσης για όσους νοιώθουν πως αντιμετωπίζουν κάποια συναισθηματική κρίση, παράλληλα με μία οικονομική κρίση. Χαμηλού κόστους θεραπείες δεν προσφέρονται για τις εξ αποστάσεως ψυχοθεραπείες.
Πόσο σύντομα θα λύσω τα προβλήματά μου;
Η αντιμετώπιση των δυσκολιών που ταλανίζουν έναν άνθρωπο δεν μπορεί να ακολουθήσει κάποια πεπατημένη με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα. Κάθε άνθρωπος διαθέτει ένα δικό του οικογενειακό και γενικότερα ιστορικό υπόβαθρο, βάσει του οποίου έχει διαμορφώσει τις δικές του συναισθηματικές ανάγκες, τις αντιλήψεις του και τις απαιτήσεις του τόσο από τον εαυτό του όσο και από τη ζωή εν γένει. Η ψυχοθεραπεία έγκειται στη σύνδεση όλων αυτών των διαφορετικών δεδομένων, κατά τρόπο κυρίως βιωματικό, στην ερμηνεία τους και στη δημιουργία ενός καινούργιου νοήματος για τη ζωή.
Γιατί να πάω ψυχολόγο και να μη ζητήσω βοήθεια από φίλους ή να μη πάρω φάρμακα;
Το στενό περιβάλλον φίλων και συγγενών είναι απαραίτητο να υφίσταται, προκειμένου ένας άνθρωπος να μην νοιώθει μόνος, αλλά αγκαλιασμένος μέσα σ’ έναν κόσμο που ενδέχεται να βιώνει κάποιες φορές έως και απειλητικό. Οι άνθρωποι όμως του στενού περιβάλλοντος όχι μόνο εντάσσονται στην προβληματική του ενδιαφερομένου, οπότε δεν μπορούν να είναι αντικειμενικοί, παράλληλα δεν διαθέτουν την τεχνική ενός ειδικού ο οποίος μπορεί να βοηθήσει τον ενδιαφερόμενο στη βάση μίας διαφορετικής σχέσης. Δηλαδή της θεραπευτικής σχέσης. Η καταφυγή στη φαρμακευτική αγωγή δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη στην αντιμετώπιση των δυσχερειών της ζωής ενός ανθρώπου. Κυρίως βοηθάει στη λειτουργικότητά του, εάν αυτή παρουσιάζει σημαντική έκπτωση στην καθημερινή ζωή του, και είναι χρήσιμο να συνδυάζεται με ψυχοθεραπεία.
Όσοι πάνε σε ψυχολόγο είναι ψυχικά άρρωστοι;
Σε ψυχολόγο απευθύνονται πολύ συχνά πλέον άνθρωποι που αντιμετωπίζουν διαπροσωπικές δυσκολίες, δυσκολίες στις ερωτικές σχέσεις, διάφορα άγχη ή φοβίες, συναισθήματα κατάθλιψης, αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό ή σωματικά συμπτώματα. Σε ψυχολόγο απευθύνονται ή παραπέμπονται και άνθρωποι με προβλήματα που έχουν να κάνουν κυρίως με την επαφή τους με την πραγματικότητα. Αυτό το οποίο είναι σημαντικό να γνωρίζουμε είναι πως οι ψυχικές δυσκολίες είτε προκαλούν κάποια έκπτωση στη λειτουργικότητα ενός ανθρώπου στην καθημερινή ζωή του, είτε μόνο επιδρούν αρνητικά στην ποιότητα ζωής του και την ευτυχία του, δεν συνιστούν παγιωμένες καταστάσεις. Αυτό σημαίνει πως η αναγνώριση από έναν άνθρωπο της ανάγκης του να λάβει βοήθεια συνιστά την πρώτη και θεμελιώδη προϋπόθεση για το ταξίδι της αλλαγής.
Πως να πείσω έναν δικό μου να πάει σε ψυχολόγο;
Είναι γεγονός πως, εάν ένας άνθρωπος δεν νοιώθει ο ίδιος την ανάγκη να απευθυνθεί σε ψυχολόγο, δεν είναι εύκολο να πειστεί γι’ αυτό από κάποιον άλλον. Και τούτο συμβαίνει, είτε επειδή νιώθει κάποιον φόβο για την αλλαγή, είτε επειδή αισθάνεται πως αυτή η προτροπή συνεπάγεται ενδεχομένως το στιγματισμό του ως υπεύθυνου για τα προβλήματα των σχέσεών του ή ως ασθενή. Σε μία φιλική σχέση, μία συζήτηση, με την έκφραση ειλικρινούς ενδιαφέροντος από τον φίλο για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ενδιαφερομένου, ενδέχεται να δημιουργήσει στον τελευταίο μία κινητοποίηση για αναζήτηση βοήθειας από ψυχολόγο. Σε μία συγγενική ή άλλη στενή σχέση, η εμπλοκή του συγγενούς ή του συντρόφου στη ζωή του ενδιαφερομένου είναι αρκετά μεγάλη, οπότε συνήθως χρειάζεται μία από κοινού επίσκεψη σε ειδικό ψυχικής υγείας, προκειμένου να συζητήσουν τις απόψεις τους για τα προβλήματα των σχέσεων μεταξύ τους.
Ο ψυχολόγος θα μου δίνει συμβουλές;
Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία δεν συνιστά μία μέθοδο παροχής συμβουλών. Πρόκειται για μία διαδικασία ενδοσκόπησης από τον θεραπευόμενο, προκειμένου να αναγνωρίσει τα μοτίβα εκείνα που τον έχουν παγιδεύσει σε επιλογές ζωής που του έχουν προκαλέσει δυσχέρεια και κάποιες φορές δυστυχία. Η αλλαγή στους τρόπους σκέψης και δράσης έρχεται σταδιακά στην πορεία της διαδικασίας αυτής, όπου ο ψυχοθεραπευτής, ως συνοδοιπόρος, βοηθάει τον θεραπευόμενο να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του, να ερμηνεύσει τις πράξεις και τις επιλογές του και να δημιουργήσει νέα νοήματα για τη ζωή του.
Πως να μιλήσω σ’ έναν άγνωστο για θέματα προσωπικά και πως διασφαλίζεται το απόρρητο των προσωπικών μου δεδομένων;
Ένας άρτια εκπαιδευμένος ψυχοθεραπευτής όχι μόνο είναι φτιαγμένος να νοιάζεται, εξίσου διαθέτει την ικανότητα να αγκαλιάζει με προσοχή και σεβασμό τον αποκαλυπτικό λόγο του θεραπευομένου του. Το ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο δεν συνιστά ένα δικαστήριο, όπου οι άνθρωποι κρίνονται βάσει ενός δικαιακού συστήματος, το οποίο αποδίδει δικαιοσύνη στους πολίτες της. Γι’ αυτό και οι θεραπευόμενοι ενθαρρύνονται να μιλάνε ελεύθερα και ανοικτά χωρίς να αυτολογοκρίνονται. Ταυτόχρονα, η θεραπευτική εργασία υπάγεται στο νομικό πλαίσιο που έχει θεσπίσει η πολιτεία σε ό,τι αφορά το απόρρητο των προσωπικών δεδομένων και διέπεται από την αρμόζουσα εχεμύθεια.
Η ψυχοθεραπεία εξ αποστάσεως είναι το ίδιο αποτελεσματική με τη διά ζώσης;
Η ψυχοθεραπεία εξ αποστάσεως είναι το ίδιο αποτελεσματική με την ψυχοθεραπεία διά ζώσης. Προτιμάμε παρ’ όλα αυτά την ψυχοθεραπεία διά ζώσης, προκειμένου να παρακάμπτουμε τεχνικά προβλήματα στην επικοινωνία, παρεμβάσεις από το στενό περιβάλλον του θεραπευομένου, αλλά και για να έχουμε μία πιο ζωντανή διάδραση των μελών του θεραπευτικού ζεύγους.
Ποιο είναι το κόστος της ψυχοθεραπείας εξ αποστάσεως;
Η ψυχοθεραπεία αφορά σε μία εξατομικευμένη διαδικασία αντιμετώπισης δυσκολιών και ψυχολογικών δυσχερειών και προσαρμόζεται στις ανάγκες του ενδιαφερόμενου. Τόσο η συχνότητα με την οποία διεξάγονται οι συνεδρίες, όσο και το πλαίσιο που διέπει τις συνεδρίες συζητιέται στην πρώτη συνεδρία, κατά την οποία διευκρινίζεται και το αίτημα του ενδιαφερομένου για ψυχοθεραπεία. Η πρώτη συνεδρία είναι αναγνωριστική και προσφέρεται δωρεάν. Οι συνεδρίες, τόσο οι διά ζώσης, όσο και οι εξ αποστάσεως διαρκούν σαράντα πέντε με πενήντα λεπτά.
Προκειμένου να έχουν όσο περισσότεροι άνθρωποι γίνεται πρόσβαση στην ψυχοθεραπεία, προσφέρεται χαμηλού κόστους θεραπεία διά ζώσης σε φοιτητές και ημιαπασχολούμενους. Επίσης προσφέρεται χαμηλού κόστους βραχεία ψυχοθεραπεία δώδεκα συνεδριών διά ζώσης για όσους νοιώθουν πως αντιμετωπίζουν κάποια συναισθηματική κρίση, παράλληλα με μία οικονομική κρίση. Χαμηλού κόστους θεραπείες δεν προσφέρονται για τις εξ αποστάσεως ψυχοθεραπείες.